است و به طور عموم محله‌هاى مشرق مكه خانه‌هاى بنى عبد المطلب در زمان جاهليت بوده كه هم اكنون نيز تعداد زيادى از اشراف مكه در آن سكونت مىنمايند اما ساير خانواده‌هاى قريش در سمت ديگرى از مسجد الحرام به ويژه در سمت شمال آن ، سكونت مىگزيدند . 7 ) الشاميّه ؛ در شمال و مغرب مسجد الحرام قرار گرفته و عبارت است از منطقه‌اى تجارتى ، همانند خيابانهاى موسكى و تربيعه و اغوريه و خان الخليلى در مصر كه در آن تسبيح و پارچه‌هاى هندى و تركى و نگين‌هاى فيروزه و ياقوت و عقيق كه توسط حجاج يمنى با قيمتى بسيار ارزان ، عرضه شده ، به فروش مىرسد . 8 ) قراره ؛ در شمال شاميه قرار دارد و در آن منزل شريف عبد المطلب ، امير سابق مكه مىباشد كه در قسمت شمال شرقى تصوير صفحهء بعد ساختمان با عظمت آن را ملاحظه مىكنيد ، همچنين در آن ، منظرهء عمومى خانه‌هاى سمت شمالى را مىتوان ديد . در قراره مسجد كوچكى - زاويه - كه مربوط به فرقهء گيلانىهاست قرار دارد . 9 ) سليمانيه ؛ در شمال مسجد الحرام و در بالاى قراره و غزه قرار گرفته است . اين منطقه شامل خيابانهاى نقا ، منحنى ، معابده ، بياضيه ، معلّاة مىباشد . در معابده فروشگاههاى زرگرى و خانهء شريف غالب امير سابق مكه و مسجد الإجابه و مسجد الرايه و خانه‌هاى مسكونى هندىها و حضرمىها ( اهالى حضر موت ) و محلى براى فروشى سبزيجات و فروش روغن و نيز جايگاههايى جهت نگاهدارى شتر و گوسفندان و خانه‌هاى سربازان امير مكه ( - البيشه ) و نيز خانه‌هاى برخى از قبائل عرب و تجمعگاه شتران و آغل گوسفندان قرار گرفته است . در خيابان بياضيه خانهء محمد صالح شيبى ، كليددار كعبه و نيز باغ نامبرده قرار دارد و معلاة ، همچنانكه پيشتر درباره آن به همراه عكس توضيح داديم ، از قديم قبرستان اهل مكه به شمار مىآمده است . در مكه ، بجز مسجد الحرام ، شش مسجد بزرگ ديگر و 67 مسجد كوچك قرار دارد ، مشهورترين آنها مسجد الرايه در مشرق و مسجد الجّن در مغرب و مسجد الإجابه و مسجد - البيعه در شمال شهر و زاويه سنوسى ( خانقاه فرقه سنوسى ) در جنوب شرقى مىباشند .